Viêm tai giữa: Nguyên nhân dấu hiệu và cách điều trị | BVĐK Tâm Anh

Viêm tai giữa, bệnh lý nhiều người lầm tưởng ít nghiêm trọng nhưng hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn hoàn toàn có thể để lại di chứng suốt đời. Viêm tai giữa xảy ra ở mọi độ tuổi tuy nhiên thông dụng hơn ở trẻ từ 6 -36 tháng tuổi. Nhiều trường hợp trẻ nhỏ bị nghe kém, điếc hoặc nhiễm trùng huyết do viêm tai giữa. Người lớn tuy không thông dụng nhưng cũng từng ghi nhận số ít trường hợp rơi vào hôn mê sâu do biến chứng viêm tai giữa gây viêm tắc mạch máu của não – BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng, Trưởng khoa Tai mũi họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP. Hồ Chí Minh cho biết.

Hiểu đúng về bệnh lý viêm tai giữa giúp người dân phòng ngừa, phát hiện và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng đáng tiếc do mơ hồ trong việc chẩn đoán và chữa trị.

Viêm tai giữa là gì?

Viêm tai giữa là thực trạng tai giữa (khu vực phía sau màng nhĩ) bị nhiễm trùng gây sưng, đau, sốt, chảy dịch. Viêm tai giữa có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi song phổ cập nhất là trẻ nhỏ từ 6-36 tháng tuổi do cấu trúc tai chưa tăng trưởng hoàn chỉnh, miễn dịch yếu.

Theo số liệu thống kê, hơn 80% trẻ bị viêm tai giữa tối thiểu một đợt ở tuổi lên 3. Dù đối tượng mắc viêm tai giữa đa phần là trẻ nhỏ nhưng bệnh lý này cũng có thể Open ở người lớn. (1)

Các loại viêm tai giữa

Tùy vào mức độ nhiễm trùng, viêm tai giữa thường được chia thành những loại bao gồm:

1. Viêm tai giữa cấp tính

Thường là một biến chứng của rối loạn tính năng vòi nhĩ xảy ra trong một đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên do virus.(4)

2. Viêm tai giữa mạn tính

Là thực trạng viêm tai giữa dai dẳng, bị chảy mủ lâu ngày qua lỗ thủng màng nhĩ (thường trên 12 tuần).

3. Viêm tai giữa ứ dịch

Là thực trạng niêm mạc của tai giữa bị viêm và tiết dịch, nhưng dịch này không chảy ra ngoài tai mà bị ứ lại phía sau màng tai. Dịch ứ có thể là ở dạng thanh dịch, dịch nhầy hoặc keo dính.

Tìm hiểu về cấu trúc và tính năng của tai

Tai giữa có trách nhiệm chính là truyền những rung động từ màng nhĩ đến tai trong thông qua chuỗi xương con, giúp tất cả chúng ta nghe được âm thanh. Để hiểu rõ hơn, chúng ta hãy tìm hiểu và khám phá cấu trúc và chức năng của tai.(5)

Tai được chia thành 3 phần chính: tai ngoài, tai giữa và tai trong:

  • Tai ngoài: gồm có vành tai ngoài và ống tai
  • Tai giữa: gồm có màng nhĩ, hòm nhĩ, vòi nhĩ và xương con, gồm có xương búa, xương đe và xương bàn đạp.
  • Tai trong: là phần trong cùng, chứa ốc tai, những ống bán khuyên và tiền đình, có chức năng chuyển đổi những xung động âm thanh nhận được từ tai giữa thành xung động thần kinh và đóng vai trò quan trọng trong việc giữ cân đối cho cơ thể.

Đối tượng dễ bị viêm tai giữa

Ngoài trẻ từ 6-36 tháng tuổi thì viêm tai giữa còn thường gặp ở những trường hợp sau:

  • Trẻ sử dụng núm vú giả
  • Trẻ đi nhà trẻ
  • Trẻ bú bình
  • Người tiếp xúc với mức độ ô nhiễm không khí cao
  • Trải qua những đổi khác về độ cao
  • Trải qua những thay đổi trong khí hậu, nhất là vùng khí hậu lạnh
  • Bị cảm lạnh, cúm, viêm xoang hoặc nhiễm trùng tai gần đây
  • Dị tật bẩm sinh vùng mũi họng làm tăng rủi ro tiềm ẩn viêm tai giữa

Nguyên nhân bị viêm tai giữa

Nhiễm trùng tai do vi trùng hoặc virus trong tai giữa gây ra. Tình trạng nhiễm trùng cũng thường xảy ra do cảm lạnh, cúm hoặc dị ứng gây ùn tắc cửa mũi sau (viêm VA), vùng họng và vòi nhĩ.

  • Vòi nhĩ (vòi Eustachian): Là một ống vòi tai có kích cỡ rất hẹp, nối tai giữa và vòm họng. Vòi nhĩ làm nhiệm vụ kiểm soát và điều chỉnh áp suất không khí và làm mới không khí trong tai, đồng thời thoát chất tiết bình thường từ tai giữa. Khi vòi nhĩ bị sưng có thể làm tắc nghẽn, khiến chất lỏng tích tụ trong tai giữa gây nhiễm trùng. Ở trẻ em, những vòi nhĩ chưa tăng trưởng nên thường hẹp và nằm ngang hơn, khiến cho việc thoát nước khó khăn vất vả dẫn đến dễ bị nhiễm trùng tai giữa.
  • VA (Adenoids ): Là mô lympho nhỏ nằm ở phía sau mũi, có vai trò trong hoạt động như một hệ miễn dịch. Do VA nằm gần chỗ mở của những vòi nhĩ, nên khi VA bị viêm sưng to, có thể làm tắc nghẽn vòi nhĩ, dẫn đến nhiễm trùng tai giữa. Viêm tai giữa do viêm VA thường xảy ra ở trẻ nhỏ nhiều hơn người lớn.

Triệu chứng viêm tai giữa

Bác sĩ Hằng cho biết, sự khởi phát của những dấu hiệu, triệu chứng nhiễm trùng tai thường nhanh gọn và biểu lộ khác nhau giữa người lớn và trẻ em.

Trẻ em thường có những dấu hiệu viêm tai giữa như đau tai, đặc biệt quan trọng khi nằm; khó ngủ; khóc nhiều; nghe kém hoặc phản ứng kém với âm thanh; mất thăng bằng; sốt 38 độ trở lên; dịch chảy ra từ tai; đau đầu; ăn/bú kém. Trong khi đó, người lớn lại thường chỉ có biểu hiện đau tai; dịch chảy ra từ tai; khó nghe.

Bác sĩ có thể dựa vào những biểu hiện, triệu chứng này để chẩn đoán viêm tai giữa cho người bệnh. Nhưng để chẩn đoán đúng chuẩn nhất, người bệnh cần được thăm khám trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa với sự hỗ trợ của máy móc, thiết bị hiện đại để nội soi tai và đo chức năng tai.

Chẩn đoán viêm tai giữa

1. Thăm khám tai

Để chẩn đoán viêm tai giữa, bác sĩ chuyên khoa sẽ thực thi nội soi tai hoặc sử dụng đèn soi tai để phát hiện những tổn thương trong tai. Qua đó, bác sĩ có thể quan sát rõ màng nhĩ, màng nhĩ khỏe mạnh thường có màu xám hồng hoặc trắng sáng, trong mờ. Khi bị nhiễm trùng, màng nhĩ sẽ bị viêm, sung huyết, căng phồng, bên trong hòm nhĩ chứa dịch.

2. Khám những bộ phận khác

Bên cạnh khám tai, bác sĩ có thể kiểm tra thêm những vùng khác như cổ họng, mũi xoang, vùng vòm hay nhịp thở để tìm ra những tín hiệu nhiễm trùng đường hô hấp nếu có.

Điều trị bệnh viêm tai giữa

Cách chữa viêm tai giữa tại bệnh viện thường được vận dụng theo 2 phương pháp:

1. Điều trị bằng thuốc

Điều trị viêm tai giữa bằng phương pháp dùng thuốc là lựa chọn thông dụng nhất. Theo đó, người bệnh có thể được điều trị bằng những loại thuốc theo đơn của bác sĩ như: Thuốc kháng sinh, thuốc kháng histamin, thuốc chống viêm phù nề, thuốc xịt mũi, bơm hơi vòi nhĩ.

Thời gian điều trị bằng thuốc thường kéo dài 1 đến 2 tuần. Trong trường hợp màng nhĩ bị thủng, người bệnh cần dùng thuốc nhỏ tai phối hợp với vệ sinh tai, làm sạch mủ bằng nước muối và dung dịch sát trùng thích hợp để ngăn thực trạng bít tắc ống tai.

2. Phẫu thuật

Trong trường hợp nhiễm trùng lan rộng, điều trị bằng thuốc không mang lại hiệu quả, người bệnh có thể cần điều trị ngoại khoa như nạo VA; cắt amidan; đặt ống thông khí tùy vào từng thực trạng bệnh cụ thể, bác sĩ có thể áp dụng.

Biến chứng viêm tai giữa

Theo bác sĩ Hằng, hầu hết các bệnh nhiễm trùng tai không gây ra các biến chứng lâu dài. Song nhiễm trùng tai nếu không được chữa dứt điểm, tái phát nhiều lần có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, tác động ảnh hưởng tác động đến năng lực nghe và sức khỏe thể chất thể chất lâu dài hơn của người bệnh. Một trong số các biến chứng thường gặp nhất bao gồm:

  • Làm giảm thính giác: Thông thường thực trạng mất thính lực nhẹ có thể Open và tự biến mất khi khỏi nhiễm trùng tai. Song nhiễm trùng tai lặp đi lặp lại, hoặc nhiễm trùng tai nặng phát mủ trong tai giữa, có thể dẫn đến mất thính lực nghiêm trọng, tổn thương màng nhĩ và mất thính lực vĩnh viễn.
  • Chậm nói hoặc chậm phát triển: Nếu trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi bị suy giảm thính giác trong thời điểm tạm thời hoặc vĩnh viễn, có thể gây chậm phát triển kỹ năng và kiến thức nói, giao tiếp xã hội và phát triển.
  • Thủng màng nhĩ: Hầu hết tình trạng thủng màng nhĩ sẽ lành trong vòng 72 giờ, nhưng cũng nhiều trường hợp cần phải can thiệp phẫu thuật.
  • Viêm não hoặc màng não: Nếu tình trạng nhiễm trùng không được điều trị hoặc không phân phối tốt với điều trị có thể lây lan sang các mô lân cận gây nhiễm trùng xương chũm gọi là viêm xương chũm. Viêm xương chũm có thể dẫn đến tổn thương xương và hình thành các u nang chứa đầy mủ. Nhiễm trùng tai giữa nghiêm trọng cũng có thể lây lan sang các mô khác trong hộp sọ, gồm có não hoặc các màng bao quanh não gây viêm màng não.(3)

Phòng ngừa bệnh viêm tai giữa

Lơ là trong việc phòng ngừa khiến trẻ em bị viêm tai giữa ở Việt Nam rất phổ biến. Do đó, bác sĩ Hằng đã chia sẻ 1 số ít giải pháp giúp làm giảm nguy cơ nhiễm trùng tai như sau:

  • Nhắc nhở trẻ liên tục rửa sạch tay bằng xà phòng, không dùng chung vật dụng ăn uống, dạy trẻ che miệng khi ho, hắt hơi.
  • Cho trẻ bú mẹ tối thiểu trong 6 tháng đầu đời, hạn chế cho trẻ ngậm bình sữa hoặc núm vú giả, tránh để trẻ bị sặc, trớ.
  • Chích ngừa cúm theo mùa, tiêm vắc xin phế cầu và các loại vắc xin khác để giúp ngăn ngừa bệnh viêm tai giữa.(6)
  • Giữ ấm trong mùa lạnh, ăn uống, vận động khoa học để tăng cường sức đề kháng.
  • Tránh tiếp xúc với khói thuốc lá.

Các vướng mắc thường gặp về bệnh viêm tai giữa

Trong quá trình điều trị chuyên khoa, chúng tôi thường nhận được những vướng mắc của người dân về bệnh viêm tai giữa. Xin được vấn đáp quý vị theo từng câu hỏi đơn cử như sau:

1. Bệnh viêm tai giữa có nguy hại không?

Viêm tai giữa là bệnh lý viêm nhiễm, nếu không được điều trị dứt điểm có thể dẫn đến viêm tai giữa mạn tính. Tình trạng này khó điều trị hơn và bệnh hay bị tái phát. Các biến chứng nghiêm trọng tiếp theo là gây nghe kém hoặc điếc. Tình trạng này khiến trẻ nhỏ chậm nói, chậm phát triển, khiến người lớn mất tự tin và khó khăn trong việc giao tiếp. Biến chứng viêm não, hoặc viêm màng não rất nguy hiểm, có thể rình rập đe dọa tính mạng của người bệnh.

2. Bệnh viêm tai giữa có lây không?

Bệnh viêm tai giữa có thể lây qua đường mũi họng, do viêm mũi họng biến chứng viêm tai giữa.

Viêm tai giữa ở Việt Nam rất phổ biến và dễ trở thành dịch trong các trường mầm non và tiểu học. Do đó, người dân nên chú ý quan tâm phòng ngừa, nhất là cho trẻ nhỏ lứa tuổi mầm non. Phụ huynh cần lưu ý rằng biến chứng mất thính lực do viêm tai giữa làm chậm khả năng nhận thức, phát triển sẽ gây hệ lụy nghiêm trọng, ảnh hưởng suốt đời đến tương lai và sức khỏe của trẻ. Trẻ cũng có có nguy tử vong nếu biến chứng viêm não và viêm màng não xảy ra. – Bác sĩ Hằng khuyến cáo.

3. Tại sao trẻ nhỏ bị nhiễm trùng tai nhiều hơn người lớn?

Trẻ em có nhiều khả năng bị nhiễm trùng tai hơn người lớn vì những lý do sau:

  • Vòi nhĩ ở trẻ nhỏ thường ngắn và nằm ngang, tạo điều kiện thuận lợi cho chất lỏng tích tụ lại phía sau màng nhĩ.
  • Hệ thống miễn dịch của trẻ em, đặc biệt là hệ thống chống nhiễm trùng của khung hình vẫn đang chưa phát triển toàn diện.
  • VA ở trẻ nhỏ lớn hơn so với người lớn nên dễ Open tình trạng viêm nhiễm hơn.

Để tìm hiểu nguyên nhân cũng như cách điều trị viêm tai giữa, bạn có thể đến Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh theo địa chỉ liên hệ:

  • Hà Nội
    • 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, TP. Hà Nội
    • Hotline: 1800 6858
  • TP.HCM
    • 2B Phổ Quang, P.2, Q.Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh
    • Hotline: 0287 102 6789 – 0287 300 6858
  • Fanpage: https://www.facebook.com/benhvientamanh

Viêm tai giữa có thể gây ảnh hưởng đến người lớn, nhưng hầu hết trẻ nhỏ thường dễ mắc bệnh. Vì vậy phụ huynh cần lưu ý đến các bé, khi thấy có tín hiệu cần đi khám ngay để điều trị sớm, phòng ngừa các biến chứng như: nhiễm trùng các bộ phận khác của đầu, mất thính lực, ảnh hưởng đến yếu tố ngôn ngữ, lời nói.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *